Kehanetler ve Kader: İnsan Yazgıdan Kaçabilir mi?

Kehanetler ve Kader: İnsan Yazgıdan Kaçabilir mi?
 

Eskiler geleceği merak ederdi ama ona güvenmezdi.

Çünkü geleceği bilmek, rahatlatmazdı.

Aksine…

İnsanın içini daraltırdı.
 

Kehanetler bu yüzden fısıltıyla söylenirdi.

Yüksek sesle değil.

Çünkü duyulan her söz, olmaya biraz daha yaklaşırdı.

Kehanet Nedir, Ne Değildir?

Kehanet bir tahmin değildir.

Bir umut hiç değildir.

Kehanet:

• Kaçınılmaz olanın

• Zamanından önce söylenmesidir
 

Antik dünyada kehanet:

“Olabilir” demezdi.

“Olacak” derdi.

Ve asıl mesele şuydu:

Bunu duyan insanın ne yapacağı.

Kader Antik İnsan İçin Ne Anlama Gelirdi?

Bugün kader deyince omuz silkeriz.

“Olan oldu” deriz.
 

Ama antik insan için kader:

• Yazılmıştı

• Değişmezdi

• Ama bilinmemeliydi

Bilinen kader, yük olurdu.

Taşımak zor olurdu.
 

Bu yüzden kehanetler:

• Net değildi

• Dolaylıydı

• Yanlış anlaşılmaya açıktı

Çünkü kader açıkça söylenirse,

insan ya kaçar…

ya da kendini ona sürüklerdi.

Yunan Mitolojisinde Kaçış Yoktu

Yunanlılar kaderden kaçılmayacağını biliyordu.

Ama yine de herkes kaçmayı denedi.

Oedipus kaçtı.

Babası olmayacak adamdan uzak durdu.

Ama tam da kaçtığı için ona yaklaştı.

Bu hikâye boşuna anlatılmadı.

Yunan mitolojisi şunu söyledi:

“Kaderden kaçmak,

ona giden en kısa yoldur.”
 

Kehanetler Neden Hep Yanlış Anlaşılır?

Çünkü insan, duymak istediğini duyar.

Kehanet söyler:

“Büyük bir kral ölecek.”

İnsan sorar:

“Kim?”

Kehanet cevap vermez.

Çünkü cevap verilirse,

oyun bozulur.

Kehanetler açık olsaydı,

hikâye olmazdı.

Delphi: Sessizliğin Konuştuğu Yer

Delphi’de kahinler bağırmazdı.

Çünkü tanrılar bağırmaz.
 

Apollon’un sesi:

• Dumanla

• Nefesle

• Belirsizlikle gelirdi
 

Söylenen sözler:

• Net değildi

• Ama unutulmazdı

Oraya giden herkes aynı hatayı yaptı:

Kehaneti kontrol etmeye çalıştı.

Ve hepsi bedel ödedi.

Mısır’da Kader Daha Ağırdı

Mısırlılar için kader:

• Bir yoldu

• Bir düzenin parçasıydı

Ama ölümden sonra da devam ederdi.

Yaşarken yaptıkların:

• Kalbinde birikir

• Ölümden sonra tartılırdı

Mısır mitolojisi şunu söyledi:

“Kader sadece yaşadığın an değil,

geride bıraktığındır.”
 

Bu yüzden kader,

sadece başına gelen değil…

yaptıklarındı.
 

Mezopotamya’da Kader Pazarlık Kabul Etmezdi

Mezopotamya’da tanrılar sabırsızdı.

Ve kader:

• Sertti

• Ani gelirdi

• Açıklama yapmazdı

Gılgamış ölümsüzlüğü aradı.

Ama kader güldü.

Bu mitler şunu öğretirdi:

“Bazı soruların cevabı yoktur.

Ve bu senin suçun değildir.”

İnsan Neden Hâlâ Geleceği Bilmek İster?

Çünkü belirsizlik ağırdır.

İnsan:

• Kontrol ister

• Hazırlanmak ister

• Korkuyu yönetmek ister
 

Ama mitler şunu söyler:

“Bilmek, her zaman güç vermez.”

Bazen bilmek,

insanı zayıflatır.
 

Kehanetler Neden Hâlâ Anlatılıyor?

Çünkü kader değişmedi.

Sadece dili değişti.

Bugün de:

• “Böyle giderse sonu kötü” diyoruz

• “Bu yolun sonu belli” diyoruz
 

Ama yine de yürümeye devam ediyoruz.

Çünkü insan:

Uyarıyı duyar

Ama deneyimi ister.
 

Son Söz

Kehanetler, geleceği anlatmak için değil…

insanı sınamak için vardır.

Kaçacak mısın?

Yoksa susup yaşayacak mısın?
 

Antik insanlar bir şey biliyordu:

Kaderden kaçılmaz.

Ama ona nasıl yürüdüğün sana kalmıştır.

Ve belki de asıl mesele budur.